dawniej i dziś - - - Ciekawostki z Mazur - - - Lokalne Ogłoszenia - - - - - - - - - Opowiadania o ludziach, miejscach i codziennym życiu
Search:     Advanced search

Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzy

Muzeum Budownictwa Ludowego - Park Etnograficzny w Olsztynku zostało wpisane do Państwowego Rejestru Muzeów. Tym samym muzeum znalazło się w elitarnej setce muzeów w kraju, które może poszczycić się tym wyróżnieniem.

Olsztynecki skansen należy do jednych z najstarszych w Polsce. Jego początki sięgają 1909 roku, kiedy to władze Królewca podjęły decyzję o stworzeniu muzeum na wolnym powietrzu. Pod zabudowę obiektu przeznaczono pobrzeża wąwozu z kanałem między stawami na stkraju Ogrodu Zoologicznego w Królewcu.


W założeniach programowych poza budownictwem ludowym przewidziano część archeologiczną.W trakcie realizacji bazowano na kopiach i w niewielkim stopniu na oryginałach.Poczynając od 1910 roku zbudowano 24 obiekty architektury; były też dwa archeologiczne – grodzisko z Prakwic i kurhan z grobem skrzynkowym z Sambii. Wśród zabytków budownictwa ludowego połowę stanowiła zabudowa z Małej Litwy , bardzo skromnie reprezentowane były Mazury i Sambia. Dalszy rozwój ograniczała szczupłość terenu, z tego względu szukano nowego miejsca na lokalizację skansenu. Wiosną 1937 roku zarząd administracyjny prowincji wschodniej zdecydował przenieść muzealne obiekty z Królewca pod Olsztynek. Wiązało się to z istnieniem w okolicach Olsztynka pomnika Tannenberg, który stał się miejscem masowych wycieczek z całej Rzeszy. Przyszłe muzeum miało jeszcze bardziej podnieść atrakcyjnośc Olsztynka, a zarazem mogło liczyć na znaczną frekwencję zwiedzających. Translokację królewieckich obiektów i prace montażowe w Olsztynku rozpoczęto w 1938 roku., a zakończono w końcu 1942 roku. Nie udało się przenieść wszystkich obiektów z Królewca, nie wszystkie zmontowane w Olsztynku przetrwały wojne. Do zakończenia jej działań muzeum nie było udostępniane do zwiedzania.

Po wojnie skansen pozostawał przez kilka lat bez stałej opieki. Wtedy to uległy rozproszeniu eksponaty , a w obiektach architektonicznych powstały liczne uszkodzenia. Pod koniec lat czterdziestych przystąpiono do prac zabezpieczających i remontowo- konserwatorskich, które trwały do połowy lat pięćdziesiątych. Wykonywane były na zlecenie i pod merytorycznym nadzorem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie. Gorącym zwolennikiem rozwoju skansenu był Hieronim Skurpski, Zbigniew Rewski, Cecylia Vetulani, Eugeniusz Zawadzki, Franciszek Klonowski i Lucjan Czubiel, powstał w 1962 roku Park Etnograficzny jako Oddział Muzeum Mazurskiego w Olsztynie. Pierwszym kierownikiem został dr Józef Wieczorek.


Wraz z postępującą rozbudową powstały warunki do przekształcenia skansenu od 1 stycznia 1969 roku w placówkę autonomiczną pod nazwą Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku. Usamodzielnienie olsztyneckiego skansenu przyczyniło się znacznie do znacznie szybszego i wszechstronniejszego rozwoju. Nastąpiła możliwość gromadzenia muzealiów ruchomych ( m.in. na wyposażenie i wystrój wnętrz udostępnianych dla zwiedzających) oraz organizowania bibliteki o charakterze naukowym i popularnonaukowym. W latach siedemdziesiątych zespół obiektów budownictwa ludowego wzrósł niemal dwukrotnie. Największą zasługę w tym dziele należy przypisać ówczesnemu dyrektorowi – Eugeniuszowi Oleszczukowi.


Od stycznia 1985 roku włączono do MBL PE dwa obiekty muzealne na terenie staromiejskiego Olsztynka: tzw. Dom Mrongowiusza oraz Salon Wystawowy w odbudowanym na cele muzealne dawnym kościele ewangelickim. W „Domu Mrongowiusza” znajduje się niewielka , stała ekspozycja poświęcona Krzysztofowi Celestynowi Mrongowiuszowi. W Salonie Wystawowym są ekspozycje czasowe o bardzo zróżnicowanej problematyce, zarówno regionalnej, ogólnopolskiej, jak i dotyczącej kultur pozaeuropejskich.


Olsztynecki Park Etnograficzny, usytuowany na północnych obrzeżach miasta zajmuje obszar 56 ha. Lokalizacja Muzeum okazała się niezwykle trafną, a teren w mikroskali stanowi odzwierciedlenie środowiska przyrodniczego Warmi i Mazur. Jest bowiem pięknie rozrzeżbiony, skrajem przepływa rzeczka Jemiołówka, są też oczko wodne, oazy leśne i bagienne, pola uprawne, łąki kośne i pastwiska. Wraz ze stosunkowo lużno, jak na warunki skansenowskie , wkomponowaną zabudową obszar stanowi swoiste uroczysko i interesujący zespół kulturowo-przyrodniczy. Do tego zieleń, wymagająca wprawdzie pewnych korekt i uzupełnień oraz ożywiająca zwierzyna: konie, w tym koniki polskie z rodziny tarpanów, krowy, kozy, owce, króliki, ptactwo, czasem muzyka koników polnych i rechot żab dodają naturalnego kolorytu tej próbie odtworzenia atmosfery cichej, spokojnej osiemnastwiecznej wsi. Latem z powodu wyjątkowo dużego zainteresowania zwiedzających jest tu niezwykle rojno i gwarno. Za to zima skansen sprawia wrażenie oazy, w której czas jakby się zatrzymał lub upływał znacznie wolniej.


O merytorycznej wartości Muzeum w największym stopniu stanowią zasoby zbiorów i ich różnorodność. Zgromadzono je w czterech działach: Architektury, Kultury Materialnej, Sztuki Ludowej i Folkloru oraz w Bibliotece i Archiwum. Na początku 2006 roku stan liczebny przedstawiał się następująco:

* budownictwo ludowe ( wraz z mała architekturą) – 54 obiekty, kolejne w trakcie prac budowlano – montażowych
* muzealia prezentujące kulturę materialną -ponad 8000 obiektów
* prace twórców ludowych i rękodzieła – ponad 2000 obiektów
* zbiory biblioteczne – ponad 6000 woluminów



Obiekty budownicta ludowego pochodzą z Warmi, Mazur, Powiśla, Barcji, Sambii i Małej Litwy, zwanej także Pruską Litwą. Są niezwykle zróżnicowane architektonicznie , tworząc jeden z najciekawszych zespołów skansenowskich w Polsce. Prezentują różne funkcje: domy mieszkalne, obiekty inwentarskie i gospodarcze, sakralne i „przemysłowe”, na przykład młyn wodny, wiatraki, olejarnia, kuźnia, wędzarnia, garncarnia. Wznoszono je z tradycyjnych materiałów budowlanych , głównie z drewna , ale także z kamienia i cegły, poszywano najczęściej trzciną lub kryto paloną dachówką ceramiczną. Najczęściej występującymi konstrukcjami są: wieńcowa ( zrębowa) i szkieletowa, w tym zarówno tzw. mur pruski, jak i tzw. ryglówka.

Wpisu do Państwowego Rejestru Muzeów dokonał 30 grudnia 2008 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zgodnie z ustawą o muzeach o wpis do Państwowego Rejestru Muzeów mogą ubiegać się tylko te placówki, które gromadzą zbiory o dużym znaczeniu dla kultury polskiej, zatrudniają wykwalifikowaną kadrę, posiadają odpowiednie pomieszczenia do prowadzenia działalności oraz stałe źródła finansowania. 

Muzeum wpisane do Państwowego Rejestru zyskuje prawo do korzystania z nazwy „Muzeum Rejestrowe” oraz możliwość korzystania ze szczególnej ochrony i pomocy finansowej państwa.

Muzeum Budownictwa Ludowego - Park Etnograficzny w Olsztynku jest instytucją Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Podejmuje ona inicjatywy, które mają na celu promocję różnych okresów historii Warmii i Mazur.

Odwołując się do okresu średniowiecza, muzeum podejmuje się rekonstrukcji fragmentu murów obronnych Olsztynka z XIV w. Rozpoczynają się prace archeologiczne na „Górze Czarownic”, odkrywające okres epoki żelaza (IV w. pne). Trwają prace nad projektem archeologii doświadczalnej „Osada Amalang”, reanimujące kulturę plemion Prusów - historycznych mieszkańców Warmii i Mazur. Rozpoczął się program wzbogacania oferty muzeum, eksponującej zanikające dziedzictwo regionu: rolnictwo i świat zwierzęcy. 


Obecnie Skansen jest także miejscem, gdzie odbywają się liczne imprezy kulturalne.
____________________________________________________________


Muzeum jest czynne:

o od 15 do 30 kwietnia (codziennie z wyjątkiem poniedziałków) 9:00-15:30
o w maju codziennie 9:00-17:30
o w czerwcu, lipcu i sierpniu (codziennie) 9:00-17:30
o (w soboty i niedziele) 9:00-18:00
o we wrześniu (codziennie z wyjątkiem poniedziałków) 9:00-16:30
o w październiku (codziennie z wyjątkiem poniedziałków) 9:00-15:30

Poza sezonem Muzeum jest czynne dla zwiedzających bez możliwości wstępu do obiektów, nieodpłatnie - do godz. 15:00

Salon Wystawowy wraz z Domem Mrongowiusza (na terenie zespołu staromiejskiego Olsztynka) udostępniane jest całorocznie, w tym:

* od 1 maja do końca października (codziennie oprócz poniedziałków) 9:00-17:00
* od 2 listopada do końca kwietnia (codziennie oprócz poniedziałków) 9:00-16:00

Muzeum i Salon Wystawowy nieczynne są dla zwiedzających w następujących dniach:

o 1 stycznia - Nowy Rok
o 16 kwietnia - Wielkanoc
o 1 listopada - Wszystkich Świętych
o 11 listopada - Święto Niepodległości
o 25 i 26 grudnia - Święta Bożego Narodzenia



Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku
ul. Sportowa 21
11-015 Olsztynek 

This article was:  
Also listed in
folder OLSZTYNEK -> FIRMY I INSTYTUCJE -> Muzea

Prev   Next
Wielka ulewa w Olsztynku - Olsztynek w deszczu     Ważniejsze wydarzenia z historii Olsztynka.

Showing: 1-1 of 1  
Comments rss
gość | 29 Dec, 2012 04:08 PM
przepiękne miejsce!
Posted: 5 years 9 months ago   | Permalink

Prev   Next
Wielka ulewa w Olsztynku - Olsztynek w deszczu     Ważniejsze wydarzenia z historii Olsztynka.